Ինչպե՞ս և ի՞նչ խոսել կորոնավիրուսի մասին երեխաների հետ

Այս վերջին շրջանում ամբողջ համացանցը լցվել է կորոնավիրուսի մասին կանխարգելիչ գործողությունների մասին գրառումներով, սև հումորներով, բացասական, ռասիստական, ծայրահեղ կոպիտ մեկնաբանություններով։
Այս գրառումս վերաբերում է երեխաներին, քանի որ նրանք այդ ամենի մեջ են, լսում են տանը, լսել են դպրոցում և նրանց առօրյան ամբողջովին փոխվել է այս վերջին իրադարձություններից։

Ինչպե՞ս խոսել կորոնավիրուսի մասին երեխայի հետ

Նախևառաջ պետք է բացատրել, որ շատ բաներ մենք չենք կարող կառավարել, այդ թվում նաև այս իրավիճակը մեր հսկողության ներքո չէ, սակայն կարող ենք կառավարել մեր վերաբերմունքն այդ իրավիճակի հանդեպ և կարող ենք վերահսկել մեր գործողությունները, որոնք կարող են կանխել հիվանդության տարածումը։ 

1. փորձեք խոսել հանգիստ և առանց խուճապի։ Երեխաներին պետք է բացատրել, թե ինչ հիվանդություն է, ինչպես է տարածվում այն, ինչպես կանխել դրա տարածումը և պետք է ասել, որ վախենալու կարիք չկա, պարզապես անհրաժեշտ է հետևել կանխարգելիչ գործողություններին՝

• դրսում ոչինիչ չուտել, դրսից ներս մտնելուն պես լվացվել, նույնիսկ եթե ոչնչի չի կպել,
• աչքերին, քթին, բերանին չկպնել, փռշտալիս կամ հազալիս բերանն արմունկով կամ անձեռոցիկով փակել և այն անմիջապես թափել
• հեռու մնալ հազացող, փռշտացող մարդկանցից
• հեռու մնալ տարեցներից, եթե առկա են սիմպտոմներ՝ հազ, ջերմություն
• ձեռքերը լվանալ 20 վայրկյանից ոչ պակաս, ինչպես նաև ոչ շատ երկար, քանի որ հաճախակի և երկար լվացվելու արդյունքում կարող է վնասվել մաշկը 
• եթե ջրով լվացվելու հնարավորություն չկա՝ սովորեցրեք ախտահանիչ նյութերից օգտվելու կանոնները

2. բացառեք խտրական, բացասական բառապաշարը։ Կարելի է պատմել, թե որտեղից է և ինչպես է տարածվել, սակայն այդ պատմությունը պետք չէ ողողել վիրավորական և ստորացնող բառամթերքով։ Պարզապես պետք է այդ իրավիճակը որպես ուսուցողական օրինակ վերցնել և բացատրել՝ ինչպես պետք չէ անել և ինչպես ճիշտ վարվել։ 

3. հետևեք տանը կամ շրջապատում նրանց ներկայությամբ հնչող տեղեկատվությանը, առկա տեղեկատվամիջոցներին՝ ռադիո, հեռուստատեսություն, շրջապատող մարդիկ։ Անհրաժեշտ է կրճատել COVID-19-ի մասին տեղեկատվության հոսքը երեխաների ներկայությամբ։ Մեծահասակները գուցե հաճախ հումորով են վերաբերվում, կատակի են տալիս, բայց փոքրիկներն այլ կերպ են վերլուծում այդ ամենը, ավելի խորն են ընդունում։ Այդ ավելորդ տեղեկատվությունը կարող է հանգեցնել անհանգստության և սթրեսսի։ 

4. բացատրեք, թե ինչ է իրենից ներկայացնում COVID-19-ը։ Եթե երեխան շատ է  անհանգստանում և հետաքրքրվում դրա մասին, փորձեք մի քանի բառով բացատրել, բայց եթե ավել հարցեր չի տալիս, գուցե շատ մանրամասնելու կարիք չկա։ 

COVID-19-ը կորոնավիրուս հիվանդության (coronavirus disease 2019) կրճատ անվանումն է։ Նոր վիրուս է, որի մասին բժիշկները, գիտնականները նոր են ուսումնասիրում և սովորում։ Ոմանց համար ծանր հետևանքներ կարող է առաջացնել, բայց շատերն ապաքինվում են, այդ թվում նաև երեխաները։ 

Ինչպե՞ս ծնողը կարող է կանխել վարակի տարածումը

- խուսափեք այցելել մարդաշատ վայրեր (ծննդյան տոներ, մանկական խաղավայրեր, առևտրի կենտրոններ, հարսանիք և այլն)

- հետաձգեք կամ չեղարկեք երեխայի ծննդյան տոնը։ Պատկերացնում եմ՝ որքան կարող է այդ փաստը տխրեցնել փոքրիկին, սակայն անհրաժեշտ է նրբանկատորեն զրուցել և նրա տարիքին համապատասխան բառերով բացատրել իրավիճակը 

- խուսափեք խաղահրապարակներից, քանի որ վիրուսը երկար ժամանակ պահպանվում է իրերի վրա ու ամեն վայրկյան չենք կարող հսկել, որ երեխան ձեռքը դեմքին չմոտեցնի

- մի այցելեք տարեց բարեկամներին և հարազատներին։ Այդ այցը կարող է ճակատագրական լինել նրանց համար։ 

Անկախ ամեն ինչից, անհրաժեշտ է պահպանել հանգստությունը, առավել ևս երեխաների ներկայությամբ և շարունակել կյանքն առանց տագնապի։ 

Այս անհանգիստ և խառը օրերին չենք մոռանում նաև՝

- փորձել հանգիստ պլանավորել օրը՝ առավելագույս պահելով նորմալ և երեխայի համար կանխատեսելի առօրյան, քանի որ այդ կանխատեսելիությունը երեխային տալիս է հանգստություն և վստահություն, որ ամեն ինչ նորմալ է

- երեխայի հետ գնալ զբոսնելու ոչ մարդաշատ վայրերում

- կարդալ գրքեր, պատմել հետաքրքիր պատմություններ նրա մանկությունից

- ամբողջ օրը չտարվել էլեկտրոնային սարքերով 

- մարդկանց հետ շփվելիս պահպանել հեռավորություն

- խաղալ, նկարել, նվագել, հեծանիվ քշել և այլն

-երեխային ներգրավել տան գործերում (հավաքել իր խաղալիքները, սեղանը, սենյակը, կերակրել և զբոսանքի տանել տան կենդանիներին, ջրել բույսերը, միասին պատրաստել նախաճաշ և այլն)

Երեխաների համար շատ կարևոր է, որ իրենց համար հոգ տանող մեծահասակները լինեն հանգիստ, չմատնվեն խուճապի, ամեն ինչ հսկողության տակ ունենան։ Մեծերի հանգստությունը մեծապես ազդում է երեխայի ինքնավստահության և առողջության վրա։

Իսկ Դուք ինչպե՞ս եք պատրաստվում անցկացնել այս օրերը երեխաների հետ։